Welkom

Hartelijk welkom op de website van Onderzoek van Onderwijs, het tijdschrift over onderwijsresearch en -vernieuwing. Het tijdschrift richt zich op doceren en studeren in het hoger onderwijs.

Bekijk het werkvormenboek voor digitale lessen

Word abonnee

Bekijk hier de opties

Redactie

Neem contact op met de redactie
Artikelen in de categorie: Artikelen ×
Artikelen

Team Based Learning; twaalf adviezen voor implementatie

Team based learning, kortweg TBL genoemd, is een effectieve didactische onderwijsmethode waarin grote groepen studenten actief en samenwerkend leren in heterogene teams. TBL wordt wereldwijd ingezet. Ook in Nederland heeft de onderwijsmethode zijn weg gevonden in het hoger onderwijs. TBL is ontworpen om actief, gemo...

Artikelen

Adaptieve expertise-ontwikkeling in werkgerelateerde opleidingscontexten in het Hoger Onderwijs

Door onder andere technologische veranderingen, versnelde informatietechnologieën en mondiale sociaaleconomische ontwikkelingen is de toekomst van beroepen onvoorspelbaarder geworden en zullen onverwachte en nieuwe situaties zich steeds frequenter voordoen (Susskind & Susskind, 2015). De arbeidsmarkt reageert hierop...

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 11 European Workshop: leren van samenwerken in diversiteit

Deze bijdrage laat zien hoe studenten in de European Workshop van Wageningen University and Research in diverse en wisselende groepen samenwerken en hoe dat helpt adaptieve expertise te ontwikkelen.

 

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 10 Rolmodellen versterken adaptieve expertise ontwikkeling van studenten

In deze bijdrage van de Universiteit Utrecht, wordt beschreven hoe docenten van de lerarenopleiding adaptieve expertise voorleven om de ontwikkeling van adaptieve expertise van studenten te ondersteunen.

 

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 9 Veiligheid en risico: voorwaarden voor adaptieve expertise ontwikkeling?!

Technisch Geneeskundige is een opkomend beroep op het snijvlak van zorg en technologie. Tijdens hun TG-schappen lossen studenten technische geneeskunde van de Universiteit Twente klinische problemen op met de inzet van technologie. Om deze uitdagende leertrajecten om te zetten in adaptieve expertiseontwikkeling, bli...

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 8 Het Smart Solutions Semester: De adaptieve docent als spil in de ontwikkeling van adaptieve expertise

In deze bijdrage van Saxion Hogeschool wordt duidelijk dat interdisciplinaire projecten een bron zijn voor de ontwikkeling van adaptieve expertise, ondersteund door opleiders die de juiste vragen stellen en studenten helpen reflecteren op de waarde van disciplinaire kennis.

 

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 7 De Masterkliniek Tandheelkunde en Mondzorgkunde: een grensverleggende klinische leer- en werkplek

Acute confrontatie met onverwachte gebeurtenissen, tijd om te vertragen in de leer-werkomgeving en de docent ‘op armlengte’ dragen bij aan adaptieve expertiseontwikkeling.

 

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 6 De Maastrichtse aanpak: leren in vrijheid en complexiteit

Tijdsdruk, verschillen tussen niveaus van complexiteit, inhoud van taken, en verschillende samenwerkingsverbanden, én ruimte-gevende docenten zijn een krachtige stimulans voor de ontwikkeling van adaptieve expertise.

 

 

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 5 De leefbare stad: continue afstemming en samenwerking als basis

De casus van de Hogeschool Utrecht minor Leefbare Stad maakt zichtbaar hoe hoge taakcomplexiteit in combinatie met intensieve samenwerking met een praktijkpartner bijdraagt aan de ontwikkeling van adaptieve expertise.

 

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 4 Adaptieve expertise ontwikkelen in de IT door missiegedreven samenwerking

Zie bijlage voor de bijdrage van de Hanzehogeschool Groningen.

 

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 3 Adaptieve Expertise: omarm onzekerheid

In deze bijdrage van de HAN een interview met de case-eigenaren Loes Vos en Nabela Zinad en onderzoeker Lotte Bus over de case Praktijkinnovatie Zorg en Welzijn waarin studenten van 10 opleidingen interprofessioneel samenwerken.

 

Artikelen

Elf cases over adaptieve expertise: Aanpak en mechanismen

Casus 1 Van adaptieve doeners, naar adaptieve experts

Deze bijdrage van Avans laat zien hoe studenten Ondernemerschap en Retail Management adaptieve expertise ontwikkelen in een authentieke leerwerkomgeving, waarin ze werken aan een open-eindvraagstuk. Voor de ontwikkeling van adaptieve expertise blijkt ook reflectie cruciaal.

 

Artikelen

Samenvattend en hoe verder ...

Samenvattend

Met ons onderzoek willen we bijdragen aan een beter begrip over hoe adaptieve expertiseontwikkeling in werk gerelateerde contexten tijdens een opleiding kan worden gestimuleerd en ondersteund. Een aantal thema’s zien we hierbij terugkomen in de verschillende cases. Studenten meer regie geven over wat e...

Artikelen

Professionalisering als voorwaarde voor inclusief hoger onderwijs

De bevolking van de samenleving waarin we leven wordt steeds diverser, toch merken we dezelfde transformatie niet in het hoger onderwijs (Geldof, 2016; Pulinx et al., 2021). En die dubbele snelheid heeft een kost: niet alle individuen kunnen hun volle potentieel ontwikkelen; ook de maatschappij verliest, want heel w...

Artikelen

Na de BKO ontwikkelen docenten zich verder

Universitair docenten in Nederland moeten de Basiskwalificatie onderwijs (BKO) behalen na hun aanstelling bij een universiteit en uiterlijk na een bepaalde termijn na indiensttreding die door de instellingen is vastgelegd. Het BKO-traject heeft een dubbelrol: enerzijds ontwikkeling anderzijds certificering. Kunnen w...

Artikelen

Senior Kwalificatie Onderwijs (SKO) op de universiteiten van Nederland

Verslag van een Benchmark onderzoek

De Senior Kwalificatie Onderwijs (SKO) kan naar analogie van de Basis Kwalificatie Onderwijs (BKO) worden gezien als een keurmerk voor docenten in het universitair onderwijs. Evenals de BKO is een SKO een bewijs van de didactische bekwaamheid van docenten in het wetenschappelijk onderwijs, echter op een hoger niveau...

Artikelen

Begeleiden en beoordelen hand in hand

Studentpercepties over het gebruik van het e-portfolio in de master tandheelkunde bij het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam

Afgestudeerde tandartsen moeten volgens het Raamplan Mondzorg 2020 beschikken over de competenties gebaseerd op het CanMEDS-model. In de masteropleiding Tandheelkunde van ACTA worden studenten competentiegericht opgeleid met behulp van Entrustable Professional Activities (EPA’s) (Ten Cate & Taylor, 2021). De student...

Artikelen

De (on)mogelijkheden van online ervaringsgericht onderwijs

De juridische praktijk wordt steeds complexer en om rechtenstudenten beter voor te bereiden op een rol als jurist in de hedendaagse maatschappij wordt vaak ervaringsgericht onderwijs (experiential education) gepropageerd. In deze studie is onderzocht welke (on)mogelijkheden van online ervaringsgerichte onderwijsvorm...

Artikelen

Gedreven je gang gaan

Hoe docenten en studenten gezamenlijk tot interventies komen die de motivatie vergroten en daarmee de aanwezigheid bevorderen van eerstejaars studenten Verpleegkunde

In 2020 zijn de factoren die een rol spelen bij de afwezigheid van studenten bij de opleiding tot Verpleegkunde aan de Hogeschool Leiden onderzocht (Hernandez Murillo & Nielsen, 2022). Daaruit kwam een aantal factoren naar voren zoals interesse in de lesstof, toepasbaarheid van de les in het latere beroep, uitdaging...

Artikelen

Selectie van professionele taaltaken: wat leren we uit een werkplekbevraging

In de huidige praktijk van het hoger beroepsonderwijs ligt de focus eerder op de ontwikkeling van academisch dan op professioneel taalgebruik. Hbo-studenten horen echter ook taalcompetent te worden in hun toekomstige beroep. Maar hoe krijgen beroepsopleidingen zicht op relevante beroepstaalcompetenties? In dit artik...

Artikelen

Collaborative Learning-by-Teaching: Een veelbelovende aanpak voor Train-de-Trainer/Docent programma’s

“The best way to learn is to teach.”

Frank Oppenheimer

 

In Train-de-Trainer en Train-de-Docent programma’s is de tijd vaak beperkt om deelnemers klaar te stomen voor het vak van trainer/docent. Hoe kun je die tijd zo effectief mogelijk benutten? Deze vraag hebben wij ons gesteld in de Train-de-Trainer cursus...

Artikelen

Sustainable Educational Development. Het uitwisselen van ervaringen in Denemarken

Conferentieverslag van het International Consortium for Educational Development (ICED), 31 mei - 3 Juni 2022, Aarhus, Denemarken

Het International Consortium for Educational Development (ICED) hield van 31 mei tot 3 juni 2022 haar dertiende conferentie in Aarhus, Denemarken. Bij het ICED zijn verschillende nationale netwerken van onderwijskundige dienstverlening (Educational Development) in het hoger onderwijs aangesloten. In totaal spreken w...

Artikelen

Hoger onderwijs en living labs – Collectief leren en innoveren

Het domein Gezondheidszorg en Welzijn van Zuyd Hogeschool ziet in living labs kansen om nauwe samenwerking tussen praktijk, onderwijs en onderzoek te realiseren. In living labs komen onderwijs en praktijkleren, onderzoek en innoveren samen. Hoe je het hoger onderwijs goed geïntegreerd krijgt in living labs is het th...

Artikelen

De student aan het roer

Zelfregulerend leren in academische vorming bij de bachelor Geneeskunde

Academische vorming is een cruciaal onderdeel van elke universitaire opleiding. Bij de Universiteit van Amsterdam is in september 2016 een nieuw bachelor Geneeskunde curriculum gestart, Epicurus, waarbij meer aandacht is voor onderwijs in academische vorming. Zelfregulatie is hierin een belangrijk didactische uitgan...

Artikelen

Aandachtspunten voor het ondersteunen van docenten bij onderwijsveranderingen naar aanleiding van onderzoek tijdens de coronacrisis

Door de wereldwijde coronapandemie moest in het voorjaar van 2020 in korte tijd overgegaan worden op volledig online afstandsonderwijs. Een ongekende situatie voor het hoger onderwijs binnen en buiten Nederland. Enkele maanden na de eerste lockdown hebben wij onderzoek gedaan naar de ervaringen van docenten van de U...

Artikelen

Van frustratie naar kans: hoe teamcoaching studententeams kan helpen

Samenwerken doen we als vanzelfsprekend, ook in het Hoger Onderwijs. Toch gaat samenwerken niet altijd goed. In dit onderzoek is onderzocht of teamcoaching aan de hand van de Team Diagnostic Survey (TDS) helpt om studenten beter te laten samenwerken én presteren. Hoewel de onderzoeksresultaten niet significant zijn,...

Artikelen

Waarom studenten naar hun lessen komen en docenten een pluim geven

Onderzoek naar factoren die een rol spelen bij aanwezigheid van studenten verpleegkunde bij onderwijsgroepen.

Tot het studiejaar 2018-2019 stelde de opleiding Verpleegkunde van de Hogeschool Leiden de aanwezigheid bij de praktijklessen in verpleegtechnische en communicatieve vaardigheden verplicht. Het afschaffen van deze verplichting leidde tot discussies onder docenten over het belang van de aanwezigheid van studenten bij...

Artikelen

Leren van complexe vraagstukken uit de praktijk: hoe complex mag het zijn?

Het werken aan complexe vraagstukken uit de beroepspraktijk kan voor studenten motiverend en effectief zijn om future skills te ontwikkelen, zoals samenwerkingsvaardigheden, probleemoplossingsvaardigheden, ontwerpvaardigheden en communicatieve vaardigheden. De vraag is echter hoe complex deze vraagstukken dienen te ...

Artikelen

Meerwaarde van integratieve leeromgevingen bij het verkrijgen van professionele oordelen binnen programmatisch toetsen

In het hoger (beroeps)onderwijs kiezen steeds meer opleidingen voor een nieuwe benadering van toetsing: programmatisch toetsen. Programmatisch toetsen is een toetsconcept waarbij de gehele ontwikkeling van een student centraal staat. Beslissingen over een student worden pas genomen als voldoende informatie beschikba...

Artikelen

Ontwerpen van integratieve leeromgevingen in het hoger beroepsonderwijs

In het licht van de ambities van de verenigde hogescholen om uitdagende en rijke leeromgevingen te ontwerpen (Vereniging Hogescholen, 2019) is het belangrijk om een optimale verbinding te realiseren tussen de contexten van ‘school’ en ‘werk’. In dit artikel presenteren we verschillende soorten leeromgevingen op de g...

Artikelen

Community Based Research

De relevantie van samenwerking met maatschappelijke partners voor studenten die onderzoek doen

Docenten van de Universiteit Utrecht hebben een onderwijsprogramma ontwikkeld om bachelor studenten van Humanities kennis te laten maken met Community Based Research (CBR). Het doel is de maatschappelijke betrokkenheid van studenten te vergroten, hen de sociale relevantie van hun studie te laten ervaren en hen de mo...

Artikelen

Een sprintaanpak voor het ontwikkelen van modulen

Ervaringen van docentontwerpers in het Hoger Onderwijs

 

Tijdens onderwijsvernieuwingen vervullen hogeschooldocenten steeds vaker de ontwerpersrol, ondanks dat zij niet altijd voorbereid zijn op deze rol. Hierdoor sluit het ontwikkelde onderwijs niet altijd aan op de uitgangspunten van de onderwijsvernieuwing. Het aanbieden van ondersteuning tijdens het ontwerpproces h...

Artikelen

Lerend en onderzoekend samenwerken in Professionele Werkplaatsen

Een pilotstudie naar de praktische bruikbaarheid van een instrumentarium om de samenwerking in innovatieve leerwerkomgevingen te evalueren en versterken

 

Om het samen werken en leren van innovatieve leerwerkomgevingen in het HBO, zoals professionele werkplaatsen, te verbeteren, is behoefte aan inzicht in de werkzame factoren in de samenwerking tussen verschillende actoren uit verschillende organisaties. Het Ontwikkelinstrument Lerend en Onderzoekend Samenwerken (O...

Artikelen

Meer dan betrouwbaarheid

Professionele integriteit in mensgerichte beroepen

Tijdens de corona-pandemie werden persoonlijke gegevens van mensen die zich door de GGD lieten testen of vaccineren bekeken, uitgelekt of zelfs verhandeld. De gebrekkige beveiliging van de computersystemen veroorzaakte veel ophef. Maar achter elk data-lek gaat een medewerker schuil. Die positie maakt professionele i...

Artikelen

Kritisch denken in het hoger onderwijs

Een verkenning onder premasterstudenten en reguliere voltijdstudenten binnen het domein Maatschappij & Organisatie naar het kritische bewustzijn en de betekenis die zij daaraan geven.

Het doel van deze studie is om te achterhalen hoe hbo-studenten HRM en Bedrijfskunde aan het eind van hun opleiding invulling geven aan hun kritisch bewustzijn. Deze vraagt komt voort uit eerder onderzoek (Zinsmeister & Bay, 2019) waarin studenten die binnen deze opleidingen het premasterprogramma sociologie volgden...

Artikelen

Onderwijsklimaat en intrinsieke studiemotivatie

In dit artikel wordt ingegaan op de wijze waarop een motiverend onderwijsklimaat en intrinsieke motivatie bij studenten aan het hoger onderwijs samenhangen en de mate waarin de persoonlijkheid van studenten deze samenhang modereert. Daarnaast wordt bestudeerd welke lessen getrokken kunnen worden uit vakken die stude...